เว็บไซด์  บทความ  กระทู้   

ตำนานองค์พระปฐมเจดีย์

 

องค์พระปฐมเจดีย์

"พระยากง" เจ้าเมืองศรีวิชัย (นครชัยศรี) มีบุตรชื่อว่า "พระยาพาน" เมื่อแรกเกิดโหนได้ทำนายเอาไว้ว่า "ทารกนี้มีบุญญาธิการมาก แต่จะทำปิตุฆาต" พระยากงจึงสั่งให้นำทารกนั้นไปทิ้งเสียในป่า

แต่บังเอิญ ยายหอม ซึ่งเป็นชาวบ้านหาเช้ากินค่ำอยู่แถวป่าได้ไปเจอเด็กทารกที่ถูกทิ้งไว้ และได้นำกลับมาเลี้ยงจนเติบใหญ่ขึ้นมา และได้เป็นบุตรบุญธรรมของเจ้าเมืองราชบุรี ซึ่งเป็นเมืองขึ้นของศรีวิชัย พระยาพาน เห็นวาเมืองราชบุรีนี้ไม่ควรที่จะเป็นเมืองขึ้นของศรีวิชัยอีกต่อไป และไม่ยอมส่งเครื่องราชบรรณาการไปให้เมืองศรีวิชัยตั้งแต่บัดนั้น จึงทำให้ พระยากง แห่งเมืองศรีวิชัยโกรธมาก และยกกำลังกองทัพออกไปปราบปรามเมืองราชบุรี

ฝ่ายเจ้าเมืองราชบุรีก็ให้พระยาพาน ซึ่งเป็นบุตรบุญธรรมยกกำลังกองทัพออกไปต่อสู้ ในที่สุด พระยากง แห่งเมืองศรีวิชัยก็ถูกฆ่าตายในสนามรบ พระยาพาน จึงได้เคลื่อนทัพเข้าเมืองศรีวิชัย หมายจะเอาภรรยาเจ้าเมืองศรีวิชัยมาเป็นภรรยาของตน ฝ่ายเทพยดาจึงได้เนรมิตเป็นแมวแม่ลูกอ่อนมานอนขวางบันไดไว้ ขณะที่ พระยาพาน เดินเข้าไปในห้องเพื่อไปหาภรรยาของพระยากง ก็ได้ยินเสียแม่แมวพูดกับลูกน้อยว่า "นับประสาอะไรกับสัตว์เดรัจฉานอย่างเราที่ท่านเดินข้าม มารดาของท่าน ท่านก็ยังคิดจะเอาเป็นเมียเลย"

ฝ่ายมารดาของพระยาพาน เมื่อเห็นรอยแผลเป็นที่หน้าผาก ซึ่งเมื่อตอนคลอดลูกชายออกมา หน้าผากไปกระทบกับพานจนกแตกก็จำได้ว่าชายคนนี้คือบุตรชายของตน จึงได้ยกมือขึ้นอธิษฐานว่า "หากชายผู้นี้เป็นบุตรของข้าฯ ก็ขอให้มีน้ำนมไหลออกมาจากอกของข้าฯ เถิด"

ครั้นสิ้นคำอธิษฐานก็ปรากฏว่ามีน้ำนมไหลออกมาจากอกของนางจริงๆ นางจึงได้เล่าความเป็นจริงทั้งหลายให้ พระยาพาน ฟังจนหมดสิ้น

พระยาพาน ครั้นได้ฟังมารดาเล่าความจริงให้ฟัง ดังนั้น ก็รู้สึกเสียใจและโกรธ ยายหอม ที่ไม่ยอมบอกความจริงเสียแต่แรก จึงได้สั่งทหารไปจับยายหอมฆ่าเสีย ครั้นได้สำนึกความผิดที่ตนได้ฆ่าพ่อ พระยาพาน จึงไปปรึกษาคณะสงฆ์เพื่อหาวิธีถ่ายบาปกรรมที่ตนทำไว้ จึงได้รับคำแนะนำจากคณะสงฆ์ว่า ให้สร้างเจดีย์สูงเท่านกเขาเหินขึ้น

พระยาพาน จึงได้ก่อเจดีย์ขึ้นเป็นรูปทรงคล้ายกับลอมฟาง สูงชั่วนกเขาบินเหิน แล้วบรรจุพระทันตธาตุ คือ พระเขี้ยวแก้วไว้ด้วยพระองค์หนึ่ง เมื่อสร้างสำเร็จแล้วทำการฉลองเจ็ดวันเจ็ดคืน แล้วจึงถวายเขตแดนโดยรอบพระเจดีย์ชั่วเสียงช้างร้อง ถวายข้าพระโยมสงฆ์เป็นจำนวน สำมะโนครัว ๕๕๕ ครัว

พระปฐมเจดีย์ถูกปล่อยทิ้งร้างเป็นเวลาเกือบพันปี จนกระทั่งถึงกรุงรัตโกสินทร์ ในสมัยรัชกาลที่ ๓ และสมัยรัชกาลที่ ๔ ได้ทรงบูรณะใหม่ โดยการสร้างเจดีย์ครอบเจดีย์องค์เดิม เอาไว้ต่อยอดเจดีย์องค์ใหม่ให้มีความสูง ๑๒๐.๔๕ เมตร พร้อมกับสร้างวิหาร ระเบียงคด รายรอบองค์พระเจดีย์

ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ ๕ ได้มีการประดับกระเบื้องสีทองรอบองค์พระปฐมเจดีย์ พร้อมกับสร้างหอระฆังรายรอบองค์พระเจดีย์

แหล่งข้อมูล

"วารสาร อเมซิ่ง นครปฐม", ฉบับเดือน พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๔. ข้อมูล
หอมรดก. ภาพ

 

อ่าน:  4,166