เว็บไซด์  บทความ  กระทู้   

ประเพณีเสด็จออกแขกเมืองสมัยกรุงศรีอยุธยา

 

เมื่อมีราชทูตต่างประเทศเข้ามาสู่พระนคร ธรรมเนียมรับราชทูตโปรดให้จัดการดังนี้ คือในท้องพระโรงที่เสด็จออก หน้าราชบัลลังก์ (เห็นจะเป็นหน้าพระที่นั่งบุษบกมาลา) ตั้งเสวตฉัตร ๕ คัน ท้องพระโรงข้างซ้ายขวาตั้งเครื่องสูงข้างละ ๖ คันมีบังแทรกตั้งสลับ หน้าราชบัลลังก์ลงมา วางแท่นทองปูกำมะหยี่ปักลวดลายทองคลุมแท่น ๑ ตั้งพานทองแว่นฟ้าเหนือแท่นทองนั้นสำหรับพระราชสาส์น และมีโต๊ะตั้งพานทองอีก ๖ โต๊ะ ตั้งเครื่องราชูปโภค มีพานพระขันหมากและพระสุพรรณศรีเป็นต้น ต่อออกมาจัดที่สำหรับเสนาอำมาตย์ใหญ่ผู้น้อยเฝ้าตามตำแหน่ง เป็น ๘ แถว รวมจำนวนข้าราชการที่เข้าเฝ้าในท้องพระโรง ทั้งฝ่ายซ้ายและฝ่ายขวา ๔๐๐ มหาดเล็กเฝ้าซ้ายขวาใกล้พระราชบัลลังก์ประมาณ ๕๐ ข้างหน้าพระลานแต่พระที่นั่งออกไปจนถึงประตูแดง มีพลทหารแต่งตัวถืออาวุธประจำซ้ายขวาข้างละ ๕๐๐ คน และปลูกปะรำยืนพระยาช้างเผือกข้างพระมหาปราสาท ช้างเผือกนั้นแต่งเครื่องไหมทองซึ่งได้มาแต่เมืองฝรั่งเศสและมีตาข่ายปกกระพอง (เห็นจะหมายว่าตาข่ายล้อม) ที่เท้าช้างใส่กำไล เครื่องยศสำหรับช้างเผือกมีสัปทน อ่างทองสำหรับน้ำกิน ถาดเงินสำหรับใส่กล้วย ใส่หญ้า ขอช้างคร่ำทอง นอกจากช้างเผือกยังมีช้างต้น แต่งเครื่องพร้อมออกยืนปะรำอีก ๔ ช้าง และมีม้าต้นออกยืนปะรำ ๔ ม้า ถั่ว ข้าว มีสัปทนและแส้ปัดทองคร่ำทอง

ครั้นถึงเวลากำหนด พระเจ้ากรุงศรีอยุธยาแต่งพระองค์ทรงเครื่องราชาภรณ์ ทรงพระมหามงกุฏและพระแสงสำหรับพระองค์ เสด็จออกประทับพระราชบัลลังก์ เจ้าพนักงานไขพระวิสูตรทั้งสองข้างและบรรเลงเครื่องประโคม มีสังข์ แตร และกลองเป็นต้น เมื่อสุดเสียงประโคมแล้วพรหมลากัง (ไม่รู้ว่าใคร) เทพมนู ราชมนู เจ้าพนักงานรับราชทูตชูพุ่มดอกไม้ทอง ข้าราชการกราบถวายบังคม ๓ ลา แล้วนำข้าราชทูตเข้าไปถวายบังคมอีก ๓ ครั้ง นั่ง ณ ที่ตามตำแหน่ง ขุนทาระกำนันเชิญพานหมากไปตั้งให้ราชทูต ถ้าเป็นราชทูตเมืองใหญ่ เสด็จออกรับที่พระราชบัลลังก์มุขกระสัน (เห็นจะเป็นหน้าพระที่นั่งบุษบกมาลา ดังกล่าวมาแล้ว) และทรงเอื้อมพระหัตถ์รับพระราชสาส์นเอง ถ้าเป็นแต่ราชทูตเมืองน้อย เสด็จออกที่พระราชบัลลังก์มุขเด็จ (ราชทูตเฝ้าที่ชาลาหน้า) พระที่นั่ง เมื่อมีพระราชปฏิสันถารพอสมควรแล้วชาวที่ชักพระวิสูตรปิด พระเจ้ากรุงศรีอยุธยาเสด็จขึ้น ขณะนั้นชาวประโคมก็ประโคมขึ้นพร้อมกัน ข้าราชการกราบถวายบังคม ๓ ลาอีกครั้งหนึ่ง

แหล่งข้อมูล

"คำให้การชาวกรุงเก่า ว่าด้วยราชประเพณีกรุงศรีอยุธยา" หอพระสมุดวชิรญาณได้ต้นฉบับมาจากเมืองพม่า
xchange.teenee.com. ภาพ.

 

อ่าน:  2,120